به گزارش «سراج24»،احمدرضا محسنی مدیر موسسه مکتب الرضا حدود چهل و سه سال سابقه کار آموزش قرآن دارد و در مراکز مختلفی دوره آموزشی برگزار کرده است. در حال حاضر هم در دانشکده امور تربیتی که گرایش پیش دبستانی و دبستانی دارد و در دانشکده علوم قرآن و حوزه های علمیه خواهران و جهاد دانشگاهی مشهد مشغول تدریس است.
محسنی بالاترین سعادت را خادمی آقا علی بن موسی الرضا(ع) می داند. از سال 1350 به صورت غیررسمی و با عنوان مجموعه مکتب الرضا در فعالیت های قرآنی مشغول شده و چهار سالی هست که مجوز گرفته اند بیشتر کار آنها هم روی کودکان بین صفر تا دوازده سال است.
مجموعه شما یک مجموعه تحقیقاتی است که روی خصوصیات بچه های تا دوازده سال تحقیق می کنید یا خودتان مهد کودک دارید و به صورت علمی این کار را انجام می دهید؟
رسول الله(ص) فرمودند تا هفت سالگی بچه ها را بگذارید بازی کنند، البته به عقیده ما منظور پیامبر(ص) این بود که فرمودند کودکان زبانشان تا هفت سالگی زبان بازی است. اگر بنا است چیزی به کودک آموزش داده شود باید در قالب زبان خودش که بازی، نقاشی، قصه و سرگرمی است انجام شود ما هم در همین رابطه قدم های خیلی خوبی برداشتیم. عقیده ما براین است که دوره قبل از دبستان مانند مقطع ابتدایی که شش پایه دارد، مقطع پیش از دبستان هم چهار پایه دارد. 0 تا3، 3تا4، 4تا5، 5 تا 6 هر کدام از اینها زبان ویژه خودشان را می طلبد و محتوای مناسب با خودش را لازم دارد که ما به لطف خدا موفق شدیم محتواهای پایه را فراهم کنیم که همه در قالب بازی و نقاشی و سرگرمی است.
یعنی شما تقسیم بندی برای سنین مختلف انجام دادید و زبان ارتباط با کودکان در سنین خاص خودشان را پیدا کردید که در قالب بازی و هر مدل دیگر رفتاری است. حالا این را خودتان اجرا می کنید یعنی مهدکودک دارید یا اطلاعتتان را به مهد کودک ها و سازمان بهزیستی و مخاطبین خاص خودش می دهید؟
ما برای خودمان یک مرکز نمونه داریم منتها این طرح در سراسر کشور اجرا می شود بدون اینکه وابسته به موسسه و تشکیلات ما باشد بهزیستی، آموزش و پرورش، سازمان تبلیغات و جاهای مختلف همین نمونه ها را کار می کنند.
در حال حاضر موسسه شما چند کودک دارد که این آموزش ها را می بینند و الان چقدر مخاطب شما از این فعالیت راضی است؟
آماری که پارسال گرفتیم حدود هفتاد هزار مربی تا به حال آموزش دادیم و هر سال حدود دویست هزار کودک قبل از دبستان روخوانی قرآن را یاد می گیرند آن هم با تحوید و لهجه عربی. البته این آمار دقیقی نیست و فقط از روی کتابی که بین شهریور تا آخر مهر فروش می شود از روی حدسی که می زنیم، این آمار را داریم. آموزش های ما، معمولا برای کودکان قبل از دبستان، صد جلسه یک ساعت و نیمه است.
به نظر شما بهتر است کودک از مادرش جدا شود و به مهد برود یا اینکه در فضای خانه بماند؟
طبق تقسیم بندی که ما داریم، می گوییم صفر تا سه سال بهتر است در دامن مادر باشد ولی آموزش ها به صورت غیرمستقیم از سه سالگی حتما باید در مراکز عمومی به بچه ها ارائه شود.
در مورد آموزش قرآن فکر می کنید مهد کودک ها بیشتر جای بازی برای بچه هاست یا اینکه قرآن هم می شود به آنها آموزش داد؟ برخی می گویند آموزش قرآن مقداری با روحیه کودکان مغایرت دارد؟
من تعجب می کنم که در مهدها همه کار را انجام می دهند و هیچ کس هم چیزی نمی گوید ولی به قرآن که می رسد می گویند نکند فردا برایشان مشکلی داشته باشد! جالب اینجاست که مثلا می گوید «زی زی گولو دراکولا تا به تا» به بچه ها بگویید عیبی ندارد اما اگر بگویید «الحمدالله، انشالله، ماشالله» بعدها ممکن است برایش خطری داشته باشد! در صورتی که ملاحظه بفرمایید هفتاد درصد شخصیت کودک ما قبل از دبستان تشکیل می شود و سی درصد می ماند برای بقیه عمر. این سن، بهترین سن برای آموزش است و من به این دوران می گویم دوران طلایی. بهترین سنی که کودک می تواند حرکات رفتار و گفتار و کردارش را از نام خدا، کلام خدا و رسول خدا بگیرد ما این را چه طور می توانیم ارائه کنیم؟ البته یک مطلب هست که ما آموزش به معنایی که شما می فرمایید نداریم، همه در قالب بازی، قصه، نقاشی و سرگرمی است.
آموزش قرآن برای بچه های زیر دبستان چه قدر اولویت دارد؟
از دید آموزش و پرورش می پرسید یا بهزیستی یا مرکز قرآنی؟
از دید خودتان، به عنوان کسی که در این زمینه کار می کنید؟
به من می گویند بابای قرآنی، پارسال هم طرح ما در دومین جشنواره بین المللی آیات، بین پنجاه کشور، مقام اول آورد و تندیس زرین و لوح افتخار گرفت. بیشتر کارشناسانی که آنجا بودند عقیده دارند که اگر آموزش های قرآن بر محور برنامه های ما که بازی و قصه نقاشی است، باشد هیچ اشکالی پیش نمی آورد. نکته مهمی که باید به آن توجه کرد اینکه هیچ گاه مراکز قرآنی نباید سیاست هایشان را از آموزش و پرورش و بهزیستی بگیرند چون ممکن است در آموزش پرورش یا بهزیستی مادری بگوید من اصلا دوست ندارم با بچه ام قرآن کار کنید عموم کشور با سلایق و علاقه ها و فرهنگ ها و ادیان مختلف حضور دارند. پس نسخه بهزیستی و آموزش و پرورش به درد موسسه قرآنی نمی خورد. بعضی ها متاسفانه اشکالشان این است که به دهان آموزش و پرورش و بهزیستی نگاه می کنند سیاست کلی را باید آموزش پرورش و بهزیستی بدهد ولی ما در مراکز قرآنی باید بتوانیم همه خانواده هایی که به ما مراجعه می کنند را راضی کنیم.
به نظر شما این مراکز قرآنی می توانند جایگزین مهد کودک بشوند؟
صددرصد می گویند افرادی که با قرآن آشنا می شوند، هجده میلیون فایل از مغزشان باز می شود که برای بقیه نیست یعنی اگر می خواهیم بچه ما در آینده جز تیزهوشان باشد اگر می خواهیم جز بهترین ها باشد باید به قرآن توجه کنیم ولی متاسفانه در بسیاری از مراکز قرآن نیست.
در یک مرکز قرآنی از صبح تا بعدازظهر که بچه ها را نگه می دارند، چه برنامه ای باید داشته باشند که خوراک قرآنی به بچه ها بدهند اما بچه ها از قرآن زده نشوند؟
اشکال کار ما همین جاست! اینها فکر می کنند مرکز قرآن یعنی از صبح تا شب بیا قرآن بخوان! نخیر! ما می گوییم به جای اینکه پنج سوره را به بچه یاد بدهند که به زبان انگلیسی و فرانسه یاد بگیرد یا چند خطبه را حفظ کند که فردایش فراموش کند، می گوییم به جای این بیاید «وقولوا للناس حسنا» را پاداش بدهیم با همه باید با زبان احترام صحبت کنی! این آموزش را موقع تاب بازی به او می دهند، مثالش هم در رابطه خودش با دوستش، با راننده سرویس اش و جاهای دیگر است. فکر نکنید که مراکز قرآنی، فقط حفظ قرآن تنها است، ما آموزش مفاهیم علوم و ریاضی و زبان آموزی و اجتماعی و هنر و تربیت بدنی داریم، منتها با هدف آموزش غیرمستقیم مسائل دینی یعنی تمام چیزهایی که مهدهای دیگر دارند مراکز ما هم دارند علاوه بر آن به دین هم توجه شده است.
چند وقت پیش من به یک مرکز بازی کودکان در تهران که مربوط به اقلیت های مذهبی بود رفتم و بازی کردم بعد هم یکی از مراکز خودمان را بازدید کردم باور کنید مرکزی که برای اقلیت های مذهبی بود دو دقیقه بعد از آنکه ما در آن مرکز بودیم، فهمیدیم اینها دین شان و مرامشان چیست اما در این مرکزی که برای خودمان بود و هفتصد متر زیربنا و انواع و اقسام برنامه ها داشت، حتی اگر چهل ساعت هم می نشستیم، نمی فهمیدیم اینها چه دینی و چه مرامی و چه مذهبی دارند! فرمایش مولاعلی است که بچه هایتان را باید با زبان روز تربیت کنید علوم روز با محوریت دین و با محوریت قرآن کریم باید باشد.
در مهد کودک قرآنی شما، موسیقی هم برای بچه ها وجود دارد؟ نظر شما در مورد اینکه برای بچه ها از موسیقی استفاده شود چیست؟
اگر منظورتان از استفاده از موسیقی برای ایجاد نشاط است، ما آنقدر برنامه های با نشاط داریم که احتیاج نداریم کسی بیاید دستگاه بیاورد و ارگ بزند ما می گوییم اینها نشاط نیست شما اگر بچه های مراکز ما را ببینید با نشاط ترین بچه ها هستند باور کنید هیچ از آن چیزهایی هم که می گویید استفاده نمی کنیم.
بادی که می وزد خودش موسیقی است. چک چک آبی که می آید اصولا تمام طبیعت موسیقی است ما اصلا با موسیقی مخالف نیستیم اما در حدی که افراط می کنند، می گوییم کار خوبی نیست. ضمنا ما می گوییم خود مربی در زمانی که بداند می تواند نشاطی را که لازم است در بچه ها ایجاد کند حالا ممکن است از طریق موسیقی های مجاز و ملایم که به روحیه بچه صدمه نمی زند باشد.
آقای محسنی درباره شیوه
افرادی که با قرآن آشنا می شوند هجده میلیون فایل از مغزشان باز می شود که برای بقیه نیست یعنی اگر می خواهیم بچه ما در آینده جز تیزهوشان باشد، اگر می خواهیم جز بهترین ها باشد باید به قرآن توجه کنیم ولی متاسفانه در بسیاری از مراکز قرآن نیست
خودتان و مدلی که می فرمایید در آموزش قرآن جذاب است و بچه ها هم به آن جذب می شوند توضیح بفرمایید
من معتقدم اگر بچه ها قبل از دبستان قرآن خوان شدند، شدند اگر نه دیگر در دوره ابتدایی و راهنمایی و دانشگاه نمی شوند ما قواعد سخت تجویدی را قبل از دبستان در قالب بازی و قصه و نقاشی آموزش می دهیم مثلا وقتی می خواهند مصوت های قرآنی را آموزش بدهند در قالب بازی است می گوید اتل و متل، ا بالا سر، ا زیر سر. هیچ حرفی ما نداریم، همه بازی و نقاشی و مسابقه است.
شما به مردم توصیه می کنید بیشتر بچه هایشان را به مهدهای کودک معمولی ببرند یا به این مراکز بیاورند؟
از خودم نمی گویم مولا علی(ع) فرمودند به فرزندان خود قرآن بیاموزید قبل از اینکه بدخواهان ذهن آنها را با مسائل پوچ پر کنند بدخواهان دین و مملکت سموم دردناک و کشنده ای را از طریق ماهواره و از چندین کانال به داخل مملکت تزریق می کنند راه واکسینه شدن بچه ها این است که آنها را با دین آشنا کنیم. گاهی خانمی می آید که اصلا پوشش مناسبی ندارد اما با عشق می آید و گریه می کند و می گوید ای کاش کسی هم بود که خودم را راهنمایی می کرد خانواده ها الان به این نتیچه رسیدند که اگر بخواهند در آینده فرزندشان مشکلی ایجاد نکند باید تربیت دینی داشته باشند.
بچه هایی که در این مهدها رشد کرده اند وقتی به دبستان رسیدند باید در مدارس مذهبی وارد شوند یا اینها هم می توانند وارد مدارس معمولی شوند؟ آیا با بقیه بچه ها دچار تعرض و مشکل نمی شوند؟
آموزشی که ما به آنها می دهیم آنها را تافته جدا بافته نمی کند که بخواهند از اجتماع فاصله بگیرند. همانی که اجتماع لازم دارد را آماده می کنیم و هیچ نیازی نیست که بخواهند مدرسه علوم دینی و.... بروند خیلی از بچه های ما به مراکز مختلف رفتند و جزو شاگرد اول ها و بهترین ها هستند. این بچه ها هر مدرسه ای که دوست دارند می روند فقط توصیه می کنیم هفته ای دو جلسه با مرکز قرآنی در ارتباط باشند چون تا دوازده سالگی ما برایشان برنامه داریم.
منبع: حلقه وصل
